Mekansal Bilişim Nedir?

Sadece iki kelime ile ifade edilen aslında anlam olarak çok geniş kapsamı olan 'Mekansal Bilişim (Spatial Informatics)';

Mekansal Bilişim İş Akışının Genel Biçimi
  • Arazide veri toplamadan, internet portalda uygulamalara ve karar-verme süreçlerine kadar olan tüm aşamalarda mekansal birlikte işlerliği, entegrasyonu ve mekansal bilginin amaca en uygun kullanımını sağlayan mekansal bilginin e-döngüsüdür.
  • Bilgi ve iletişim teknolojilerinin tüm fonksiyonlarını mekansal veriye/bilgiye ulaşılabilirliğin arttırılma-sında, birlikte işlerliğinin yükseltilmesinde, payla-şımının kolaylaştırılmasında ve entegrasyonunun sağlanmasında kullanılmasıdır.
  • Mekansal veri ve bilgilerin yapısını, özelliklerini ve yönetilmesini inceleyen, mekansal veri altyapısı gibi mekansal altyapıları oluşturan, bilgi ve iletişim teknolojilerinin tüm fonksiyonlarını kullanarak her türlü mekansal bilgileri elde eden, depolayan, düzenleyen (sınıflandıran ve nitelen-diren), entegre eden, yöneten, değerlendiren/ işleyen, modelleyen, analiz eden, görselleştiren, yeniden üreten, portallar/portletler üzerinden sunan, paylaşan, karar-destek/karar-verme sü-reçlerinde kullanılmasını sağlayan disiplindir.
  • Tüm bunların gerçekleştirilmesine yönelik mekansal veritabanlarının geliştirilmesi, verilerin ve bilgilerin yönetimi, mekansal bilgi sistemlerinin tasarımı, bütünleşik harita ve harita bilgileri üretim tekniklerinin geliştirilmesi, insan-bilgisayar-uygulama-servis etkileşimlerinin kurulması, simülasyon, modelleme tekniklerinin ve jeoistatistik yöntemlerinin geliştirilmesi, kablolu ve kablosuz ağ teknolojileri kullanılması vb. gerekli bilgi ve iletişim altyapılarıyla yakından ilgilenen,
  • jeodezi, ölçme, kartografya, uzaktan algılama, fotogrametri, mekansal bilgi sistemleri, görüntüleme, navigasyon, konum belirleme, GNSS, karar-destek sistemleri, telemetri, ileri hesaplama, sanal gerçeklik, arttırılmış gerçeklik vb. disiplin, yöntem ve teknikleri entegre eden,
  • farklı kurum, disiplin ve projeler arasında bilgi ve uygulamaların e-paylaşımını sağlayan disiplinler arası disiplindir.
Teknolojilerinin ve Mekansal Uzantısının Birlikte Dönüşümü

Yukarıda maddeler halinde yapılan 'Mekansal Bilişim'in tanımı sürekli olarak güncellenmekte ve geliştirilmek-tedir. Mekansal Bilişimin tanımına Vikipedi üzerinden katkıda bulunmak için buraya tıklayınız.

Neden Mekansal Bilişim İnisiyatifi?

Mekansal Bilişim İnisiyatifi Derneği (MBId) 27.07.2007 tarihinde İstanbul'da kurulmuştur.

Bu inisiyatifin temel amacı her türlü mekansal veri/bilgi üretimi, yönetimi ve paylaşımı konularında kamu yararına uluslararası, ulusal ve yerel, doğru ve güvenilir politikalar üretmek ve üretilmesini sağlamaktır. Bu amaç doğrultusunda inisiyatif, mekansal bilişim sektörünün gelişmesine yönelik bilimsel, teknik ve sosyal konulardaki bilgi transferinin altyapısına yönelik çalışmalar yapmaktadır. Gerçekleştirdiği çalışmalardan bazıları aşağıda belirtilmiştir:

  • Farklı uygulama alanlarına ve gereksinimlere yönelik kavramsal açık kaynak kodlu mekansal araçların ve mekansal bilgi sistemlerinin (conceptual open source geotools and spatial information systems) tasarlanmalarına ve geliştirilmelerine yönelik çalışmalar
  • Araştırmalarda ve proje yönetimlerinde kullanılan mekansal bilgi sistemlerine yönelik kaynaklar, uygulama geliştirme rehberleri, örnek olay incelemeleri ile sınanmış methodoloji ve araçların üretilmesi yönelik çalışmalar
  • Farklı disiplinlerden olup çalışmalarında mekan olgusunu kullanan uygulayıcı, araştırmacı, geliştirici ve yöneticiler arasındaki bütünleşmeye katkıda bulunmaya yönelik çalışmalar
  • Global, ulusal ve bölgesel mekansal veri altyapı çalışmalarına ve oluşumlarına katkı sağlamaya yönelik çalışmalar
  • ...

Mekansal Veri/Bilgi Standartları

Birlikte işlerliğin(interoperability) kazanılmasında standartlar önemli rol oynamaktadır.
Jeomekansal (yermekansal ya da geospatial) verilerin standartları hakkındaki detaylı bilgiye "ISO/TC 211 Geographic Information/Geomatics" sanal adresinden ulaşabilirsiniz. Yeni gelişen mekansal standartlara ISO 19xxx serisi standartları ve OGC'nin liderlik ettiği GML, W{F,M,C}S, CityGML, KML vb. endüstriyel standartlar örnek gösterilebilir. Bunun yanında yerel bazdaki kent bilgi sistemleri ile bölgesel ve global ölçekteki ESDI (European Spatial Data Infrastructure), INSPIRE (Infrastructure for Spatial Information in Europe), CEN TC/287 vb. çalışmalar mekansal veri ve bilgilerinin standart ve birlikte işler yapıda kullanıldığı diğer örnek çalışmalardır.

 

Mekansal Birlikte Çalışabilirlik